Festiwale, wielkie koncerty, turnieje sportowe – w sezonie wakacyjnym kalendarz imprez pęka w szwach. Dla organizatorów to czas rekordowej sprzedaży – niestety, szansę na łatwy zarobek dostrzegli tu także cyberprzestępcy, traktujący ten okres jako doskonałą okazję do wykorzystania nieuwagi i emocji konsumentów. Rynek wtórny biletów i rosnące zaufanie do transakcji online stają się dziś narzędziem, po które coraz chętniej sięgają przestępcy cyfrowi.
Ich działania nie ograniczają się do prostych oszustw – mowa tu o zaawansowanych kampaniach socjotechnicznych, które żerują na emocjach użytkowników, presji czasu i powszechnym FOMO (strachu przed przegapieniem okazji). Na celowniku znajdują się przede wszystkim osoby poszukujące wejściówek na wydarzenia wyprzedane lub cieszące się ogromnym zainteresowaniem – zarówno w kraju, jak i za granicą.
Fałszywe bilety w obiegu
W ostatnich latach nie brakowało przypadków pokazujących skalę problemu również na rodzimym rynku.
Jeden z głośniejszych incydentów miał miejsce latem 2024 roku. Mężczyzna z Przemyśla oferował za pośrednictwem Internetu bilety na dwa duże wydarzenia: koncert Dawida Podsiadło oraz mecz UEFA Super Cup 2024. Ogłoszenia, publikowane w popularnych kanałach społecznościowych i na forach, wyglądały wiarygodnie, a kontakt z oszustem był błyskawiczny i uprzejmy. Po dokonaniu przelewu okazywało się jednak, że bilety nie istnieją. Co więcej, sprawca działał w ten sposób od dłuższego czasu, traktując to jako regularne źródło dochodu. Finalnie został zatrzymany przez policję, ale skala jego działalności pokazała, jak łatwo można ulec złudzeniu legalnej transakcji.
Nie mniej bulwersująca była sprawa z Grodziska Mazowieckiego z 2025 roku. Tam zatrzymano kobietę, która przez kilka miesięcy systematycznie oferowała fałszywe bilety na wydarzenia muzyczne. Wśród „sprzedawanych” wejściówek znajdowały się m.in. bilety na koncert Taylor Swift – jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń sezonu. Ofiary, nierzadko młode osoby lub rodzice kupujący bilety dla swoich dzieci, traciły setki złotych. Sprawczyni oszukała ponad 60 osób, a pieniądze przelewane były głównie za pomocą szybkich płatności mobilnych, co utrudniało ich odzyskanie. Dopiero zgłoszenia licznych poszkodowanych doprowadziły do jej ujęcia.
Oba przypadki wpisują się w szerszy wzorzec działania przestępców – szybkie zdobycie zaufania, podszywanie się pod fanów danej gwiazdy lub uczestników wydarzenia, operowanie na emocjach i ograniczanie czasu na decyzję.
Jak działają współcześni oszuści?
Zestaw metod wykorzystywanych przez przestępców jest zaskakująco szeroki i ciągle ewoluuje. Najczęściej spotykanym procederem jest oferowanie biletów, które nie istnieją – fikcyjnych lub już uprzednio użytych. Zdarzają się także przypadki wielokrotnej odsprzedaży tej samej wejściówki. Oferenci często posługują się fałszywymi kontami w mediach społecznościowych, które świeżo założone, nie budzą podejrzeń w tłumie ogłoszeń.
Grupy fanowskie artystów, wydarzeń czy drużyn sportowych stały się dla przestępców naturalnym środowiskiem działania. W takich miejscach publikują kuszące oferty odsprzedaży, często w niższej cenie niż nominalna. By nie wzbudzić podejrzeń u bardziej spostrzegawczych internautów, e-oszuści wyłączają komentarze pod postem lub naciskają, aby jak najszybciej przenieść rozmowę do wiadomości prywatnych.
Inną często stosowaną taktyką jest reagowanie na posty użytkowników samodzielnie poszukujących biletów. Fałszywi sprzedawcy nawiązują z nimi w kontakt, przesyłają spreparowane potwierdzenia transakcji czy ekranów z biletami i domagają się ekspresowej płatności – zazwyczaj BLIK-iem lub szybkimi przelewami. Problem w tym, że wiele osób, ogarniętych chęcią zdobycia biletu w ostatniej chwili, nie weryfikuje dokładnie źródła oferty.
W niektórych przypadkach przestępcy oferują bilety papierowe, co samo w sobie może wzbudzać czujność – w dobie powszechnie stosowanych systemów cyfrowych i identyfikacji kodami QR, fizyczne wejściówki są coraz rzadsze. Brak możliwości ich weryfikacji przy odbiorze to kolejny sygnał ostrzegawczy.
– Skala oszustw na fałszywe bilety rośnie w określonych momentach. Sezon wakacyjny to zdecydowanie taka chwila. Cyberprzestępcy intensyfikują swoje działania również przed wydarzeniami o dużej skali, takimi jak np. Mistrzostwa Świata w piłce nożnej. Można też przypuszczać, że rzeczywista skala oszustw tego typu jest większa niż oficjalne dane np. policji, bo wiele osób wstydzi się przyznać, że padło ofiarą oszustwa. Cyberprzestępcy stosują różnorodne metody, ale wszystkie doskonale wykorzystują niestety mechanizmy socjotechniczne – m.in. ludzką chęć szybkiego skorzystania z atrakcyjnej oferty, presję czasu czy strach przed utratą okazji, co sprawia, że ofiary często działają impulsywnie, nie sprawdzając wiarygodności sprzedawcy – tłumaczy Beniamin Szczepankiewicz, analityk laboratorium antywirusowego ESET.
Prewencja, nie interwencja – co radzą eksperci?
Aby ograniczyć ryzyko kupienia fake-biletów od oszusta, analitycy ESET zalecają przestrzeganie kilku podstawowych zasad:
- Korzystaj wyłącznie z oficjalnych kanałów sprzedaży. Unikaj ofert z niezweryfikowanych źródeł – kupuj tylko za pośrednictwem serwisów rekomendowanych przez organizatora wydarzenia lub dużych, uznanych platform.
- Zachowuj czujność w social mediach i na portalach ogłoszeniowych. Facebook Marketplace czy grupy fanowskie to miejsca atrakcyjne dla oszustów. Uważaj na nowe konta i podejrzanie korzystne oferty.
- Ignoruj nieznane serwisy z wyników wyszukiwania. Fałszywe strony często wyglądają profesjonalnie, ale służą wyłącznie do wyłudzania danych.
- Płać bezpiecznymi metodami. Karta kredytowa umożliwia np. chargeback w przypadku oszustwa – szybki przelew lub BLIK nie dają takiej ochrony.
- Kupuj bilety z weryfikacją cyfrową. Systemy dużych platform coraz częściej uniemożliwiają kopiowanie lub wielokrotną sprzedaż tego samego biletu.
- Skorzystaj z oficjalnych opcji odsprzedaży. Wiele portali oferuje bezpieczne przekazanie biletów innym użytkownikom – bez potrzeby wymiany gotówki poza systemem.
Na koniec warto przypomnieć: transakcje zawierane na szybko, pod wpływem emocji, z nieznajomymi osobami, to zawsze duże ryzyko. W okresach wzmożonego zainteresowania wydarzeniami rozrywkowymi warto nie tylko mieć oczy szeroko otwarte, ale też odruchowo pytać: czy to nie brzmi zbyt dobrze, by było prawdziwe?
źródło: informacja prasowa
Dodaj komentarz