Konkurs na Młodzieżowe Słowo Roku czasami budzi większe emocje niż można by się tego spodziewać. Wielu zainteresowanych w tym czasie zamienia się z np. znawców fortepianowej muzyki klasycznej albo znawców futbolu, którym Jose Mourinho może co najwyżej buty czyścić, w językoznawców i polonistów. W tym roku konkurs obchodził swoje dziesięciolecie, a do finału dostało się 15 wyrazów. Mimo że nie wszystkie z nich są wyrazami w swojej klasycznej formie.
Wśród nominowanych słów znalazły się (w kolejności alfabetycznej): 67, brainrot, bro, fr, freaky, GOAT, klasa, lowkey, OKPA, skibidi, slay, szacun, szponcić/szpont, tuff i twin. Następnie czteroosobowe jury przeanalizowało wszystkie kandydatury, a internauci mogli wziąć udział w głosowaniu, które trwało od 13 listopada. W jego rezultacie to właśnie czasownik „szponcić” i utworzony od niego rzeczownik „szpont” zostały ogłoszone Młodzieżowym Słowem Roku 2025.
Szponcić, czyli co?
No dobrze, ale co to właściwie oznacza? Według definicji ze Słownika Języka Polskiego PWN, „szponcić” ma charakter żartobliwy i oznacza:
„robić coś nie do końca właściwego i legalnego, igrać z czymś, wygłupiać się, cwaniaczyć, albo z podziwem: robić coś ciekawego, szalonego, organizować coś, flirtować. Występowało niegdyś także w gwarach miejskich i języku przestępczym ze znaczeniem ‘kombinować, intrygować, powodować nieporozumienia’. Rzeczownik szpont odnosi się w zależności od kontekstu do m.in. ‘zamieszania, wydarzenia, błędu lub triku’.”
Jak więc widać, charakter wykorzystania słowa jest dość szeroki.
Dalsze miejsca w plebiscycie
„Szponcić” zajęło pierwsze miejsce w, ale poza nim uhonorowany został idiom „67”. Tutaj zakres wykorzystania także wydaje się szeroki, a geneza zdecydowanie bardziej „współczesna” niż w przypadku „szponcenia” z gwarowo-slangowym rodowodem. Definicja „67” głosi, że to:
„idiom liczbowy o nieustalonym, kontekstowym znaczeniu (zapisywany także jako: 67, 6-7, six seven, sześć siedem) wywodzący się z utworu Skrilla „Doot Doot”; zyskał popularność dzięki wielokrotnie edytowanym klipom sportowym, zwłaszcza z udziałem koszykarza LaMelo Balla (wzrost 6’7”) oraz wiralowym nagraniom chłopca krzyczącego „six-seven” i poruszającego rytmicznie rękami w górę i dół (mem „6 7 Kid”); W zależności od kontekstu 6 7 może być żartem, sygnałem radości, wyrazem ekscytacji lub tylko podtrzymywać komunikacyjny kontakt.”
Jurorzy postanowili wyróżnić natomiast słowo „OKPA”, które było w stanie zaintrygować chociażby samego prof. Jana Miodka. OKPA to nic innego, jak:
„trwałe połączenie międzynarodowego wyrazu aprobaty OK oraz polskiego pożegnania pa, wymawiane jako okpa/ okejpa/ okipa lub z dodatkiem łącznika to [okejtopa/ okitopa]; Wyrażenie to jest zapisywane często bez spacji.”
Tłumacząc z młodzieżowego na boomerskie, jest to w pewnym sensie zastąpienie popularnego „dobra, nara” bardziej nowoczesną a także dużo bardziej przyjaźniej i miękko brzmiącą formą, „okej to pa!”.
Źródło: Słownik Języka Polskiego PWN/Młodzieżowe Słowo Roku
Dodaj komentarz