Masowy blackout w Europie: Portugalia, Hiszpania i Francja pozbawione prądu

28 kwietnia 2025, 16:41 – miliony mieszkańców Portugalii, Hiszpanii i południowo-zachodniej Francji zmagają się z konsekwencjami ogromnego blackout’u, który sparaliżował kluczową infrastrukturę w regionie. Awaria, uznawana za jedną z największych w historii Europy, dotknęła również Andory i części Belgii, wywołując chaos w transporcie, komunikacji i codziennym życiu.

Skala i skutki awarii

Blackout rozpoczął się w poniedziałek, 28 kwietnia 2025 roku, około godziny 12:15 czasu lokalnego w Hiszpanii. Dane wskazują, że zapotrzebowanie na energię w Hiszpanii gwałtownie spadło z 27 500 MW do zaledwie 15 000 MW w ciągu kilku minut. Przerwy w dostawie prądu dotknęły największych miast Hiszpanii i Portugalii, takich jak Lizbona, Madryt, Barcelona, Porto i Sewilla.

Skutki są poważne:

• Transport: metro w Lizbonie i Madrycie zostało ewakuowane, a hiszpańska kolej Renfe zawiesiła kursy na wszystkich stacjach. Lotniska, w tym w Madrycie i Lizbonie, utraciły zasilanie, co zakłóciło działanie kluczowych systemów – linia lotnicza EasyJet potwierdziła problemy z infrastrukturą lotniskową.
• Infrastruktura publiczna: sygnalizacja świetlna przestała działać, co zmusiło hiszpańskie władze drogowe do zalecenia kierowcom wstrzymania podróży. Linie telefoniczne, bankomaty i systemy płatności elektronicznych również zostały sparaliżowane.
• Regiony dotknięte: Poza Portugalią i Hiszpanią, blackout objął południowo-zachodnią Francję (region Basków i Burgundię), Andorę oraz części Belgii.

Co było przyczyną?

Portugalski operator sieci (REN) poinformował, że awaria została wywołana przez problem w hiszpańskiej sieci elektroenergetycznej, spowodowany „rzadkim zjawiskiem atmosferycznym”. Brak szczegółów na temat tego zjawiska budzi pytania o prawdziwe przyczyny. Wśród możliwych hipotez:

• Portugalski minister rozwoju zasugerował możliwość cyberataku, jednak Europejska Agencja Bezpieczeństwa Cybernetycznego (ENISA) oraz Portugalskie Narodowe Centrum Cyberbezpieczeństwa wykluczyły tę hipotezę, wskazując na problem techniczny lub uszkodzenie kabli.
• Eksperci zwracają uwagę na potencjalną niestabilność sieci wynikającą z zależności od odnawialnych źródeł energii (OZE). Dane Eurostat wskazują, że od 2015 roku Europa odnotowała 20% spadek stabilnego zaopatrzenia w energię, a w 2024 roku Hiszpania doświadczyła 15 poważnych incydentów związanych z niestabilnością sieci.

Reakcje i działania

• Europejskie instytucje: Komisja Europejska współpracuje z władzami Portugalii, Hiszpanii oraz ENTSO-e (europejskim operatorem sieci) w celu ustalenia przyczyn i skutków awarii. Hiszpański operator Red Eléctrica szacuje, że przywrócenie zasilania może zająć od 6 do 10 godzin.
• Rządy krajowe: Hiszpańska Narodowa Rada Bezpieczeństwa zebrała się, by omówić sytuację. Portugalia i Francja prowadzą wspólne śledztwo. Wyspy Kanaryjskie i Baleary pozostały nietknięte przez blackout.
• Sytuacja w szpitalach: Szpitale w Hiszpanii działały dzięki systemom zapasowym, co potwierdziło hiszpańskie ministerstwo zdrowia.

Co dalej?

Blackout uwypukla kruchość europejskich sieci elektroenergetycznych, szczególnie w kontekście starzejącej się infrastruktury i rosnącej zależności od OZE. Eksperci, powołując się na modele takie jak OPA (Oak Ridge National Laboratory), wskazują, że sieci są podatne na kaskadowe awarie, co wymaga pilnych inwestycji w modernizację i bardziej niezawodne źródła energii, takie jak elektrownie jądrowe – Francja, z 70% udziałem energii jądrowej, odnotowała mniejszy wpływ awarii.

Na razie mieszkańcy regionu zmagają się z chaosem, a władze walczą o szybkie przywrócenie zasilania. Sytuacja jest rozwojowa.

zdj. @MarioNawfal at X