Wyobraźcie sobie Internet jako ogromny, tętniący życiem targ – pełen pomysłów, sklepów, różnych właścicieli z wiedzą, własnymi opiniami i produktami na sprzedaż. Chodzimy jednak do tego samego sprzedawcy, tak po prostu, z przyzwyczajenia. Dlaczego? A no dlatego, że w teorii ma wszystko: najlepsze towary, najwięcej półek, małe kolejki. Sęk w tym, że czasami warto się zatrzymać i dojść do wniosku, że świat na tym jednym miejscu się nie kończy. A lojalność wobec konkretnej usługi, choć tutaj raczej względem jej dostawcy, bywa przeceniana. Zwłaszcza że gdzieś za rogiem czają się inni, mniejsi, co oczywiście nie znaczy, że gorsi. Tylko… mniej wypromowani.
Jeśli kiedyś zastanawialiście się, co czyha tuż za wcześniej wspomnianym rogiem, zapraszam. Nie ma tam straszydeł i ręczę za to palcem uderzającym w przycisk “Enter”. Ten tekst to swego rodzaju przewodnik po takich “straganach” – alternatywach dla Google.
Dlaczego — mimo wszystko — szukać alternatywy?
Można by pomyśleć: „Po jaką cholerę?” Przecież Google działa, znajduje, pokazuje — raz dwa, mam odpowiedź. Ale od czasu do czasu warto spojrzeć na pewne rzeczy krytycznie. Przykład: Google gromadzi informacje o tym, co nas interesuje, w co klikamy, gdzie mieszkamy, co lubimy. Im więcej szperamy po sieci, tym więcej Google o nas wie, a przecież nie każdemu to może się podobać. Ba, nie każdy zdaje sobie z tego sprawę.
Nie mówię wam, żeby wyłączać automatyczny GPS, jakim z pewnością stał się Google. Ale to jak z grami, filmami czy dyscyplinami sportu. Do siłowni warto dorzucić bieganie, a do partyjki w Counter Strike’a sesję w Battlefielda. Moim zdaniem (a pewnie nie będę w nim odosobniony) im więcej różnych wyszukiwarek używamy, tym bardziej urozmaicamy naszą mapę Internetu. Uwierzcie, że nie wszystkie strony, artykuły czy opinie pojawią się w Google, a inne wyszukiwarki, z własnym indeksem lub kolekcją źródeł, potrafią podsunąć inną, ciekawszą ścieżkę do zagadnienia, jakie w danym momencie nas interesuje.
Jakim alternatywnym opcjom warto zaufać?
DuckDuckGo
DuckDuckGo to jedna z najbardziej znanych alternatyw dla Google, której głównym założeniem jest brak śledzenia użytkowników. W praktyce oznacza to, że wyszukiwarka nie zapisuje naszej historii wyszukiwań, nie tworzy profili użytkowników i nie personalizuje wyników na podstawie wcześniejszych zachowań. Każdy użytkownik, wpisując to samo hasło, widzi bardzo podobne wyniki. Mówimy dosłownie o braku “bańki filtrującej”, która sprawia, że widzimy jedynie treści dopasowane do naszych wcześniejszych zainteresowań.
DuckDuckGo oferuje też fajną funkcję, tzw. „bangs”. To skróty pozwalające szybko przeszukiwać konkretne strony, na przykład:
- !w hasło – przeszukiwanie Wikipedii,
- !yt hasło – przeszukiwanie YouTube.
Wady? Zdarza się gorsza jakość wyników przy bardzo specyficznych zapytaniach. Możecie również spodziewać się słabszego wyszukiwania lokalnych wyników niż w Google.
Startpage
Startpage to ciekawa opcja dla osób, które cenią sobie jakość wyników Google, ale nie chcą być przy tym śledzone. Działa to tak, że wyszukiwarka pobiera wyniki z Google, a jednocześnie usuwa dane identyfikujące użytkownika i nie zapisuje adresu IP ani historii wyszukiwań.
Dodatkową funkcją jest możliwość otwierania stron w trybie „Anonymous View”. Dzięki niemu można przeglądać niektóre strony bez bezpośredniego łączenia się z nimi ze swojego urządzenia. Ciekawe, co?
Startpage ma konkretne zalety – to bardzo dobra jakość wyników, wysoki poziom prywatności, no i co ważne dla nowych, trudnych do przekonania użytkowników (czyli być może Was!), prosty interfejs. Do wad trzeba jednak wpisać dużą zależność od Google i mniejsze możliwości personalizacji wyników.
Qwant
Qwant mówi o sobie, że stawia na prywatność i zgodność z europejskimi przepisami o ochronie danych. Cóż, rzeczywiście tak jest. Jedna z ważnych cech Qwant to na pewno fakt, że nie tworzy indywidualnych profili użytkowników i “nie sprzedaje” danych reklamodawcom jak Google. Qwant posiada własny indeks, choć częściowo korzysta również z zewnętrznych źródeł. Wyniki wyszukiwania są tutaj względnie neutralne i mniej spersonalizowane.
Tego allegrowicza wyróżnia pozytywnie większy nacisk na ochronę danych, brak śledzenia użytkowników i dobra jakość wyników dla popularnych zapytań. No, ale właśnie – coś za coś. Qwant to też słabsza baza lokalnych stron w niektórych krajach i mniej trafne wyniki przy bardzo szczegółowych pytaniach.
Mojeek
Mojeek to jedna z niewielu wyszukiwarek, które posiadają własny indeks stron. Właściwie można powiedzieć, że jest niezależna od wielkich korporacji. W dużym skrócie oznacza to, że nie opiera się bezpośrednio na serwerach Google czy Bing.
Dwa słowa-klucze: prywatność i prostota. Brak tworzenia profili użytkowników i personalizacji wyników. Wspomniana już niezależność od największych firm technologicznych robi robotę i może przekonać zwłaszcza użytkowników o alternatywnym podejściu do życia w stylu rockandrollowców. Jako że jednak nie da się mieć wszystkiego, będąc z dala od “korpo” – Mojeek to również zdecydowanie mniej zasobny indeks stron i słabsze wyniki dla niszowych tematów.
Ecosia
Czytajcie uważnie, bo Ecosia w tym gronie zdecydowanie wyróżnia się modelem działania. Otóż firma przeznacza część swoich przychodów z reklam na… sadzenie drzew!. Czyli nie dość, że korzystacie z niezłej wyszukiwarki, to jeszcze robicie coś dobrego na rzecz planety. Może niewiele, ale zawsze coś, prawda?
Z punktu widzenia użytkownika Ecosia działa podobnie do klasycznej konkurencji. Tu mamy wykorzystywanie głównie wyników Binga i brak zapisu trwałych danych osobowych. W pakiecie są też publikacje raportów finansowych dotyczących działalności. Ecosia chwali się też łatwością w użyciu, dorzucając to do przejrzystości finansowej i wpływu na projekty ekologiczne. Słabym punktem jest jednak jakość wyników zależna od technologii innych firm i nierzadko mniej trafne odpowiedzi niż w Google.
Swisscows i MetaGer
Dorzucimy na koniec jeszcze ciekawą parę. Swisscows to wyszukiwarka z siedzibą w Szwajcarii (skojarzenia ze szwajcarskim zegarkiem wskazane!), która bardzo mocno stawia na prywatność i bezpieczeństwo. To znaczy: nie zapisuje danych o użytkownikach i nie wykorzystuje agresywnych trackerów.
Natomiast MetaGer działa jako metawyszukiwarka. Zbiera wyniki z różnych źródeł i prezentuje je w jednym miejscu. Co istotne, jest projektem typu open-source i działa w oparciu o organizacje non-profit.
Zalety? Oczywiście wysoki poziom anonimowości, brak agresywnego profilowania i transparentność, którą można docenić na tle działalności Google. Ale z drugiej strony mamy też wolniejsze działanie, mniej dopracowany interfejs czy mniejszą trafność wyników. Wy decydujecie, czy plusy mogą zakryć minusy.
Jakie są realne różnice między Google a alternatywami?
Główne zalety alternatyw:
- Prywatność: brak lub ograniczone śledzenie zachowania użytkownika.
- Mniejsze profilowanie: reklamy i wyniki nie są dopasowywane do historii przeglądania.
- Większa przejrzystość: wiele projektów jasno komunikuje, jak działa i skąd ma finansowanie.
- Większa kontrola użytkownika: więcej ustawień związanych z prywatnością i brakiem personalizacji.
Najczęstsze wady:
- Gorsza jakość wyników w trudnych zapytaniach.
- Słabsza obsługa zapytań lokalnych (np. restauracje w konkretnym mieście).
- Brak rozbudowanych usług dodatkowych (znane z Google Mapy, Dysk czy Dokumenty).
Której wyszukiwarce dać szansę?
Z alternatywami zawsze jest tak, że ideał nie istnieje. Musimy godzić się na jakieś kompromisy czy niedostatki, ale w zamian można dostać coś innego niż zwykle. Wybór zależy wyłącznie od indywidualnych potrzeb. To znaczy:
- Jeśli zależy wam głównie na prywatności – DuckDuckGo, Mojeek, Swisscows będą okej.
- Jeśli chcecie wyników podobnych do Google, bez śledzenia – dobry może okazać się Startpage.
- Jeśli ważna jest dla was ekologia przy użyciu technologii – Ecosia to must-have.
- A jeśli chcecie najlepsze europejskie standardy w ochronie danych – odpalajcie Qwant.
W praktyce wiele osób korzysta z kilku wyszukiwarek jednocześnie, w zależności od tego, czego aktualnie szukają. To taki system działania, którego naprawdę warto spróbować.
Czy warto rozstać się z Google?
To zależy. Nieważne, jak bardzo ktoś nie lubi wielkich i strasznych korporacji, Google oferuje najlepszą jakość wyników dla wielu typów zapytań. Jest szybki, wygodny i zintegrowany z usługami, które są dziś dla nas trochę jak automatyczna subskrypcja. Dla większości użytkowników to wciąż jedyny sensowny wybór i nie dziwi mnie to. Ale – skoro już wspomniałem o subskrypcji – spójrzcie na to tak, jak na bazę filmów i seriali. To, że mamy Netflixa, nie oznacza, że nie możemy sięgnąć po HBO Max czy inne platformy streamingowe. Słowem: nie zamykajmy się na jedną perspektywę.
Poza tym nie odkryję Ameryki, pisząc, że korzystanie wyłącznie z jednej wyszukiwarki oznacza oddanie dużej kontroli nad swoimi danymi jednej firmie. Warto o tym pomyśleć. Zwłaszcza że alternatywy pokazują, jak da się wyszukiwać informacje w bardziej prywatny sposób. I nie, nie macie z tego tekstu wyjść z myślą, że trzeba całkowicie rezygnować z Google. Wystarczy testować inne rozwiązania, sprawdzić, które najbardziej pasują do naszego stylu korzystania z Internetu. A nuż przykładowa Ecosia podbije wasze serducha.
Pssst, to nie wszystko. Przed wami dalsza część alternatyw, bo przecież wyszukiwarka to nie wszystko.
Alternatywy dla Gmaila
Gmail jest jedną z najpopularniejszych usług pocztowych online na świecie, ale przez lata narastały wokół niego poważne wątpliwości dotyczące prywatności. Głównym problemem było skanowanie wiadomości e-mail w celu dopasowywania reklam, ba, dane z Gmaila mogą być przecież łączone z informacjami pochodzącymi z innych usług Google. To z kolei pozwala tworzyć bardzo szczegółowe profile użytkowników, a jak już pisałem wcześniej – nie każdemu to może się podobać.
Dla osób, które chcą ograniczyć tego typu poziom śledzenia, mam pewną listę. Częstujcie się!
Najlepsze alternatywy dla Gmaila pod względem prywatności:
- Proton Mail – kompleksowa, bezpieczna poczta z siedzibą w Szwajcarii
- StartMail – prywatna poczta z nielimitowanymi aliasami, hostowana w Holandii
- Mailfence – rozwiązanie dla profesjonalistów i zespołów
- Tuta (Tutanota) – szyfrowana poczta dostępna na wszystkich urządzeniach
- Mailbox.org – przystępna cenowo prywatna poczta z Niemiec
- Posteo – anonimowa usługa e-mail
- Runbox – prywatna poczta z Norwegii
- Zoho Mail – bezpieczna poczta biznesowa
- Kolab Now – kolejna szwajcarska usługa zgodna ze standardami europejskimi
- Soverin – prosta i prywatna usługa e-mail
Alternatywy dla Google Chrome
Jak wiemy chyba wszyscy, przeglądarka Chrome mocno integruje się z ekosystemem Google i na każdym kroku zbiera dane, takie jak historia przeglądania, wyszukiwane hasła oraz informacje o lokalizacji. To ta sama “śpiewka”. I tutaj – tak samo – można poszukać innych opcji poza systemem Google.
Najpopularniejsze alternatywy dla Google Chrome:
- Vivaldi – przeglądarka oparta na Chromium, rozwijana przez byłych twórców Opery, z dużymi możliwościami personalizacji
- Tor Browser – zmodyfikowany Firefox działający domyślnie w sieci Tor, zapewniający wysoki poziom anonimowości
- DuckDuckGo Browser – prosta przeglądarka nastawiona na prywatność (macOS, iOS, Android)
- Brave – szybka przeglądarka blokująca reklamy i trackery domyślnie
- Firefox – znana przeglądarka z otwartym oprogramowaniem i dużymi możliwościami konfiguracji
- Ungoogled Chromium – system pozbawiony elementów śledzących Google
- LibreWolf – przeglądarka oparta na Firefoksie, nastawiona na prywatność
- Mullvad Browser – projekt tworzony wspólnie przez Mullvad i zespół Tor
Oczywiście istnieją też przeglądarki takie jak Safari, Microsoft Edge czy Opera, ale one również mają swoje ograniczenia w zakresie prywatności, podobnie jak Google Chrome.
Alternatywy dla Google Authenticator
Google Authenticator ułatwia korzystanie z uwierzytelniania dwuskładnikowego i założę się, że duża część ludzi go nie używa. Nie jest za późno na wybór i podwójne zabezpieczenie swoich kont, a akurat ta opcja ma istotne wady:
- brak kopii zapasowej kluczy
- brak synchronizacji między urządzeniami
- ryzyko utraty dostępu przy zgubieniu telefonu
Dlatego lepsze alternatywy to:
- FreeOTP – otwartoźródłowa aplikacja na iOS i Android z prostym interfejsem
- andOTP – aplikacja na Androida z możliwością backupu i przywracania danych
- menedżery haseł z wbudowanym 2FA
- klucze sprzętowe, np. YubiKey
Alternatywy dla Dysku Google
Jeśli zależy Ci na prywatnej przestrzeni w chmurze, ale nie z Google, warto rozważyć:
- Proton Drive – szyfrowany dysk od twórców Proton Mail
- NordLocker – hybrydowe szyfrowanie i bezpieczna chmura
- Tresorit – rozwiązanie premium dla firm
- Sync.com – bezpieczna chmura prosto z Kanady
- Nextcloud – otwartoźródłowa platforma do samodzielnego hostowania
- MEGA – naprawdę ogromna przestrzeń na dane
Jest jeszcze Dropbox, ale z racji problemów z prywatnością nie jest najlepszym wyborem.
Alternatywy dla Kalendarza Google
- Lightning Calendar – kalendarz od Mozilli
- Etar – prosty kalendarz open source na Androida i iOS
- Dodatkowo usługi takie jak Proton Mail, Mailfence, Kolab Now, Posteo czy Tuta oferują połączone rozwiązania poczty i kalendarza.
Alternatywy dla Dokumentów Google
Microsoft Office jest najbardziej znaną alternatywą offline, ale ze względu na lepszą ochronę prywatności poleciłbym inne opcje:
- LibreOffice – darmowy, otwartoźródłowy pakiet biurowy
- CryptPad – prywatnościowa alternatywa z silnym szyfrowaniem
- Etherpad – samodzielnie hostowany edytor
- OnlyOffice – tutaj bardziej rozbudowane funkcje biznesowe
- Apache OpenOffice – klasyczny open source
- Mailfence Documents, Zoho Docs czy Cryptee – bezpieczne przechowywanie, edycja dokumentów i zdjęć
Alternatywy dla Zdjęć Google
- Piwigo – rozwiązanie open-source do samodzielnego hostowania
- Lychee – prosty system zarządzania zdjęciami
- Cryptee – bezpieczna przestrzeń na zdjęcia
- PhotoPrism – zaawansowana aplikacja open-source
Alternatywy dla YouTube
Mniejsza baza użytkowników, ale większa niezależność:
- Odysee
- Rumble
- BitChute
- PeerTube
- DTube
- Dailymotion
- Bit.tube
Alternatywy dla Tłumacza Google
- DeepL – bardzo dobra jakość tłumaczeń i wygodny interfejs
- Linguee – świetne do pojedynczych słów i przykładów użycia
- dict.cc – proste tłumaczenia słownikowe
Alternatywy dla Google Analytics
Mniej skomplikowane alternatywy z lepszą ochroną prywatności:
- Clicky
- Matomo
- Fathom Analytics
- Get Insights
- Piano Analytics
Alternatywy dla Map Google
- OpenStreetMap (dla komputerów)
- OsmAnd, MapHub, Here WeGo (dla urządzeń mobilnych)
Alternatywy dla Sklepu Google
- F-Droid
- Aptoide
- APKMirror
- Aurora Store
Alternatywy dla Chrome OS
- Linux (np. Ubuntu, Linux Mint, Zorin OS, Kali Linux)
- Tails – system nastawiony na anonimowość
- Qubes OS – system o bardzo wysokim poziomie izolacji
- Windows i macOS – popularne, ale z własnymi problemami związanymi z prywatnością
Alternatywy dla Androida
- GrapheneOS
- LineageOS
- /e/ OS
- Sailfish OS
- Ubuntu Touch
Inne alternatywy dla usług Google
- Google Forms -> JotForm
- Google Keep -> Joplin, Standard Notes, Zoho Notebook, QOwnNotes
- Google Voice -> JMP.chat, Line2
- Google Firebase -> Kuzzle
Dodaj komentarz